Απολιτίκ

Απολιτίκ

Τελικά, ποιος είναι ο εχθρός της γνώσης; Η αμάθεια; Η στασιμότητα; Η αυθεντία; Ίσως είναι το απότοκο όλων των παραπάνω, συσπειρωμένα πίσω από τον τίτλο της «γνωστικής ψευδαίσθησης». Ίσως από την άλλη να μην πρέπει να καταδικάσουμε την άγνοια. Στο κάτω κάτω, πέρα από το  γεγονός ότι για τον ανοιχτόμυαλο αυτή είναι λίγα σκαλοπάτια μακριά από την αποκάλυψη, είναι και ίσως η πιο υγιής πνευματική κατάσταση από τις προαναφερθείσες. Δεν είναι παράξενο, άλλωστε, που ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους της ανθρώπινης Ιστορίας έχτισε όλη την διανοητική του προσέγγιση της αλήθειας μέσα από το πρίσμα της άγνοιας.

Όσο πιο πολύ γνωρίζω τους ανθρώπους και τον τρόπο με τον οποίο πετυχαίνουν την πνευματική τους ομοιόσταση, γίνομαι όλο και πιο σίγουρος ότι η ανάγκη σταθερότητας είναι ένας πνευματικός Γολγοθάς. Είναι πράγματι ανυπόφορο το να έχεις ένα κεφάλι συνεχώς ανοιχτό στις πιο ανάμεικτες αποχρώσεις, παρ’ όλο που σε έναν κόσμο που τίποτα, πόσο μάλλον οι άνθρωποι και οι πράξεις τους, δεν είναι εύκολα προσαρμόσιμο σε μια διπολική ηθική εξίσωση. Είναι μια παραδοχή δύσκολη για τον άνθρωπο, ο οποίος από τις απαρχές της υπάρξεώς του φτύνει καθημερινά αίμα υφαίνοντας ένα χαλί για να τοποθετεί τα πόδια του. Ένα χαλί που οι καιροί φαίνεται πως επιδεικτικά του τραβούν, ξανά και ξανά, και εκείνος αδυνατεί να πάρει το μάθημα.

Φτάνουμε λοιπόν στην εποχή της πληροφορίας, στην εποχή της ελεύθερης διακίνησης ιδεών, ψεμάτων, κηρυγμάτων, ηθικών συστημάτων, εκπόρνευσης της Αλήθειας στον βωμό της σχετικότητας και όλα τα συναφή. Αν ο χθεσινός άνθρωπος πάσχιζε να τα βγάλει πέρα με το χάος της πραγματικότητας, σε εποχές που το χάος είχε σχεδόν αποκλειστικά τοπική προέλευση, τι να πει ο σημερινός, οπότε τώρα το χάος είναι παγκόσμιο και τον χτυπά ποικιλοτρόπως. Η ανάγκη συνειδησιακών κουτιών είναι επιβεβλημένη ίσως, για να μην οδηγηθεί στην παράνοια. Βάλε και την ανάγκη του να νιώθει πλήρης, να έχει άποψη και γνώση για το καθετί, βάλε και την τεμπέλικη φύση του, που τον παρακινεί να φτάνει μονάχα μέχρι την κρούστα της αλήθειας, δεν θέλει και πολύ μέχρι να καταλάβει ότι η μεροληψία είναι η μόνη σωσίβια λέμβος ενός μυαλού που διψά για ανεμελιά.

Social Media η ναυαρχίδα της απολιτικοποίησης. Fake news, εμμονή το like και η ανάγνωση ακόμα και των πιο οπισθοδρομικών σχολίων. Αν για κάθε λεπτό που ξοδεύουμε σε αυτά διαβάζαμε ένα βιβλίο… πώς θα ήμασταν εμείς και ο κόσμος μας; (Πηγή: Lifo)

Πολιτική άγνοια και «απολιτίκ» δεν είναι έννοιες ταυτόσημες. Η πρώτη είναι μια παραδοχή, η δεύτερη είναι μια στάση ζωής. Κάποιος έχει πολιτική άγνοια όταν δεν έχει επαφή με τα πολιτικά δρώμενα. Όταν δεν έχει αναζητήσει επαρκώς όλες τις πτυχές της πολιτικής πραγματικότητας. Όταν εκφράζει απόψεις, όχι μόνο για να μιλήσει, αλλά και προπαντός  για να ακούσει. «Απολιτίκ» είναι η συνειδητή απουσία από την πολιτική πραγματικότητα. Είναι ένας «στρουνθοκαμιλισμός»,που συνοδεύεται απο μια εγωιστική πεποίθηση ότι η αποχή αυτή είναι αποτέλεσμα της πολιτικής ανηθικότητας. Εφόσον όλα είναι ανήθικα, εφόσον όλοι είναι αποτελματωμένοι, εφόσον όλοι είναι μεροληπτικοί και χάνουν την ουσία της αλήθειας, δεν αξίζει να ασχοληθώ καν.

Στην ουσία του, απολιτίκ είναι αυτός που φοβάται να αφήσει το χαλί να τραβηχτεί από τα πόδια του. Φοβάται να δει πέρα από το συνειδησιακό κουτί γύρω από το οποίο είναι φτιαγμένος ο κόσμος του, να ακούσει την ετυμηγορία των καταδικασμένων από τους γονείς, τους γνωστούς, τους φίλους και όλους τους προμηθευτές «αλήθειας» του. Φοβάται να αμφισβητήσει. Προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του ότι είναι ουδέτερος, αλλά η ουδετερότητα είναι μια στάση που χαρακτηρίζεται από γνώση και μετριοπάθεια, όχι άγνοια και αδιαφορία.

Θα ήταν ωστόσο άτοπο να προσεγγίσουμε αυτό το φαινόμενο ξεχωριστά από συγγενικές του εκφάνσεις, τον φασισμό, τον δογματισμό κάθε είδους, τον εθνικισμό, τον ρατσισμό, τον μισογυνισμό. Δεν απέχουν πράγματι όλα αυτά μεταξύ τους, όντας αφορμώμενα από την ίδια αρχή και επιδιώκοντας τον ίδιο στόχο. Ο άνθρωπος που δεν αποδέχεται την σχετικότητα των ανθρωπίνων πράξεων είναι καταδικασμένος στην τρέλα ή στην πνευματική κοντοφθαλμία. Θα μάθει να περνά τη ζωή του από το κόσκινο του άσπρου και του μαύρου και η ψυχή του θα είναι ασφαλής. Τι τίμημα έχει αυτή η ψυχική ασφάλεια; Την κατανόηση, την συμπόνια, την αλληλεπίδραση και, πάνω από όλα, την  εμβάθυνση στην γνώση περί παντός αντικειμένου.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα έρθεις σε επαφή με μια υπερβολική πολιτική θέση, μια ακραία αντίληψη που απέχει τόσο πολύ από την δική σου που σε κάνει να αφρίζεις, αναρωτήσου, έχεις το θάρρος να βάλεις την κοσμοθεωρία σου στην άκρη και να εξετάσεις αμερόληπτα την αλήθεια και το ψέμα πίσω της; Και, πολύ περισσότερο, έχεις κάτι να πεις για το ψέμα της, ή απλώς την βαφτίζεις ψέμα γιατί φοβάσαι να εξετάσεις την δική σου αλήθεια;

+ posts

Με λένε Δημήτρη Δανόπουλο. Σπουδάζω Νομική στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μ αρέσει να γράφω, να εκφράζω τη σκέψη μου σε ένα κείμενο στο οποίο ο καθένας μπορεί να έχει πρόσβαση και να αλληλοεπιδράσει μ΄ αυτό, κυρίως δε να συγκεντρώνω το χάος του κεφαλιού μου σε ένα οργανωμένο πλαίσιο. Το αν γίνεται να συμβαίνει πάντοτε αυτό, είναι άλλη υπόθεση...