Εκκλησία, Πολιτική και βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις πίσω από την απόφαση κατά των αμβλώσεων

Εκκλησία, Πολιτική και βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις πίσω από την απόφαση κατά των αμβλώσεων

Στα τέλη του Οκτώβρη το Συνταγματικό Δικαστήριο της Πολωνίας εξέδωσε απόφαση που δύναται να οδηγήσει σε σχεδόν καθολική απαγόρευση των αμβλώσεων. Για να ακριβολογούμε, μέχρι πρότινος η πολωνική νομοθεσία, μια από τις αυστηρότερες περί αμβλώσεων νομοθεσίες στην Ευρώπη, προέβλεπε το επιτρεπτό αυτών μόνο σε περίπτωση βιασμού, αιμομιξίας, κινδύνου για τη ζωή της μητέρας και προβλήματος στην ανατομία του εμβρύου. Με την τελευταία αυτή απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας κρίνονται αντισυνταγματικές οι αμβλώσεις λόγω προβλημάτων στην ανατομία του εμβρύου, που συνιστούν περισσότερο από το 95% των νόμιμων αμβλώσεων στη χώρα.

«Η κατάργηση του αιτιολογικού σχεδόν όλων των νόμιμων αμβλώσεων στην Πολωνία ισοδυναμεί με πλήρη απαγόρευση και παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα» υποστήριξε η επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Ντάντζα Μιγιάτοβιτς, ενώ το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κάλεσε με τη σειρά του την Ε.Ε. και τα κράτη-μέλη της να «αντιδράσουν άμεσα στις παραβιάσεις του κράτους δικαίου και στον αντίκτυπο που αυτές έχουν στα θεμελιώδη δικαιώματα στην Πολωνία».

Πράγματι, η απόφαση του πολωνικού δικαστηρίου θίγει σειρά απαράγραπτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματος, στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας της εγκύου και στην προστασία του ιδιωτικού της βίου. Η Πολωνία αμφισβητεί κατ’ ουσίαν τα αυτονόητα για λόγους άρρηκτα συνυφασμένους με τη λειτουργία της Εκκλησίας και το πολιτικό status της χώρας.

Η καθολική πολωνική Εκκλησία έχει κατηγορηθεί πολλάκις ότι αλληλοεπιδρά απροκάλυπτα με την υπερσυντηρητική κυβέρνηση. Κατά τον αναλυτή και παρατηρητή της εκκλησιαστικής ζωής Άνταμ Ζοστκίεβιτς, η Εκκλησία στην Πολωνία πλέον δεν αποτελεί τόσο θρησκευτικό θεσμό όσο φορέα πολιτικής επιρροής. O αντίκτυπός της και στο ζήτημα των αμβλώσεων είχε ως απόρροια πολλές κινητοποιήσεις κατά της απόφασης να στραφούν εναντίον της Εκκλησίας.

Διαδηλωτές διακόπτουν τη Λειτουργία σε εκκλησίες στην Πολωνία με καθιστικές διαμαρτυρίες και κρατώντας πλακάτ κατά των αμβλώσεων

Παράλληλα, η Πολωνία υπέγραψε τη διακήρυξη κατά των αμβλώσεων, τη λεγόμενη και «Συναίνεση της Γενεύης», που οι ΗΠΑ προώθησαν στον ΟΗΕ. Με αυτή η (συντόμως πρώην) κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει αποκλεισμό της δυνατότητας αμβλώσεων, ενώ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο επαναπροσδιορισμού της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής σε πιο συντηρητική βάση. Αξίζει να σημειωθεί πως πολλές από τις χώρες (Σαουδική Αραβία, Ιράκ, Ουγκάντα) που υπέγραψαν την εν λόγω διακήρυξη συγκαταλέγονται στον κατάλογο των 20 χειρότερων χωρών για γυναίκες, τον οποίο συντάσσει το Πανεπιστήμιο του Τζορτζτάουν.

Μολονότι η απόφαση κατά των αμβλώσεων εκδόθηκε από το Συνταγματικό Δικαστήριο, δηλαδή ένα -φαινομενικά- ανεξάρτητο όργανο της δικαστικής λειτουργίας, αυτό θεωρείται πλέον πειθήνιο όργανο του κυβερνώντος κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS). Η κυβέρνηση ποδηγετεί το δικαστήριο (έχει καταδικαστεί γι’ αυτό από το Συμβούλιο της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή) και ως εκ τούτου ήταν προσδοκώμενη η απόφασή του να συμβαδίζει με τον συντηρητικό προσανατολισμό της πολωνικής κυβέρνησης. Ήταν αναμενόμενο να προωθήσει την επιθυμία του PiS για περιορισμό της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των δικαιωμάτων των γυναικών, την οποία έχει εκδηλώσει επανειλημμένα στο παρελθόν με αντίστοιχα νομοσχέδια και προτάσεις νόμου.

Τα ως άνω αίτια περιορίζονται στα σύνορα του πολωνικού κράτους. Ωστόσο, το ζήτημα έχει διασυνοριακές καταβολές. Η απόφαση για τις αμβλώσεις στην Πολωνία δεν συνιστά ένα μεμονωμένο περιστατικό αλλά μία ακόμη αμφισβήτηση της αυθυπαρξίας, της αυτεξουσιότητας και της δυνατότητας της γυναίκας να αποφασίζει η ίδια για το σώμα της. H ακούσια και αυθαίρετη επέμβαση στο γυναικείο κορμί (διότι με αυτό ακριβώς ισοδυναμεί ο εξαναγκασμός να κυοφορήσεις) είναι έκφανση μιας ολόκληρης ιδεολογίας που προωθεί την ανοχή σε προσβολές της αξίας και της αξιοπρέπειας της γυναίκας.

Αποφάσεις αντίστοιχες με αυτή του πολωνικού δικαστηρίου θα υπάρχουν και στο μέλλον. Θα υπάρχουν όσο οι γυναίκες στις αναπτυσσόμενες (και όχι μόνο) χώρες αντιμετωπίζονται ως ανδράποδα, όσο ο πλανητάρχης εξαπολύει σεξιστικά σχόλια, όσο υπάρχουν περιστατικά σαν της Ελένης Τοπαλούδη, όσο διεξάγονται καμπάνιες κατά των αμβλώσεων ακόμη και στα ΜΜΜ, όσο παίκτης σε ριάλιτι σόου χαρακτηρίζει τον βιασμό ως καθημερινή του συνήθεια· διότι πρόκειται για όψεις του ίδιου νομίσματος.

Στις αρχές του έτους αναρτήθηκαν σε πολλές στάσεις του μετρό της Αθήνας αφίσες κατά των αμβλώσεων, που προκάλεσαν δημόσια κατακραυγή.

Απέναντι, βέβαια, στην αδικία οι αντιδράσεις είναι αναμενόμενες και συνήθωςσφοδρές. Πράγματι, για περισσότερες από δύο εβδομάδες πραγματοποιούνταν κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις τόσο εντός όσο και εκτός Πολωνίας κατά της απόφασης του δικαστηρίου, με πρωτοβουλία του κινήματος «Strajk Kobiet» (Απεργία της Γυναίκας). Το αποτέλεσμα αυτών ήταν να ανασταλεί η εφαρμογή της δικαστικής απόφασης για τις αμβλώσεις, ενώ ο πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι κάλεσε σε διάλογο εκπροσώπους των διαδηλωτών και των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

ΥΓ: Ορισμένοι θα σπεύσουν να πουν πως η άμβλωση προσβάλλει το δικαίωμα του εμβρύου για ζωή. Η σχετική άποψη είναι σαφώς επιστημονικά αβάσιμη, καθώς δεν επιζητείται η δυνατότητα άμβλωσης σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, αλλά κατά τους πρώτους μήνες της κύησης, όταν το έμβρυο δεν έχει καν ακόμη σχηματιστεί. Στην ελληνική νομοθεσία, λόγου χάρη, επιτρέπονται πλήρως οι αμβλώσεις το πρώτο τρίμηνο της κύησης, ενώ για τις επόμενες εβδομάδες χρειάζεται να συντρέχουν περαιτέρω προϋποθέσεις (π.χ. κίνδυνος της ζωής της εγκύου, ενδείξεις σοβαρής ανωμαλίας του εμβρύου, εγκυμοσύνη ως αποτέλεσμα βιασμού).

+ posts