Έλληνες Ρομά: Οι δυσκολίες τους και η Πολιτεία

Έλληνες Ρομά: Οι δυσκολίες τους και η Πολιτεία

Οι Ρομά που ζουν στην Ελλάδα, αποτελούν πληθυσμιακή ομάδα η οποία από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, βρίσκεται διασκορπισμένη σε πάνω από 90 σημεία ανά την επικράτεια. Ο αριθμός τους εκτιμάται περίπου στους 250.000 και αντιμετωπίζουν μια σειρά από προβλήματα, τα οποία δυσχεραίνουν την διαβίωσή τους, σε τομείς όπως είναι η εκπαίδευση, η εργασία και η παιδεία. Στο άρθρο αυτό θα αναλυθεί ο τρόπος ζωής τους καθώς και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

Οι Ρομά χωρίζονται σε δύο κατηγορίες με βάση τον τόπο κατοικίας τους. Η πρώτη κατηγορία διαβιεί σε κατοικίες εντός του αστικού ιστού και η δεύτερη σε καταυλισμούς και παραπήγματα. Η πρώτη αντιμετωπίζει κυρίως προβλήματα εύρεσης εργασίας, λόγω του χαμηλού της μορφωτικού επιπέδου και των προκαταλήψεων που υπάρχουν ενάντιά τους (μερικές από αυτές είναι ρατσιστικές). Της δεύτερης τα προβλήματα είναι πολυπληθέστερα. Άθλιες συνθήκες διαβίωσης, χείριστες υγειονομικές συνθήκες, αποκλεισμός από την εκπαίδευση και την εργασία.

Όταν αναφερόμαστε σε αποκλεισμό από την εκπαίδευση, εννοούμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα παιδιά Ρομά, κατά την σχολική εξέλιξη, καθώς η μητρική τους γλώσσα (Ρομανί) διαφέρει κατά πολύ από την Ελληνική  που διδάσκεται στα σχολεία ανά την επικράτεια. Συνεπώς απαιτείται παράλληλη στήριξη και διδασκαλία για να προχωρήσουν σε ακαδημαϊκό επίπεδο, κάτι το οποίο πολλές φορές εκλείπει από την Ελληνική πολιτεία. Ωστόσο, βάσει στατιστικών, η σχολική διαρροή, δηλαδή τα παιδιά Ρομά που μένουν εκτός σχολείου, βαίνει μειούμενη κάτι το οποίο είναι ελπιδοφόρο, καθώς σημαίνει ότι μελλοντικά όλο και περισσότεροι ενήλικες Ρομά θα έχουν αποφοιτήσει από την δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των Ρομά καθώς και ο αποκλεισμός τους από την αγορά εργασίας, τους οδηγεί  σε υψηλά επίπεδα διάπραξης εγκληματικών ενεργειών. Συγκεκριμένα, βάσει απόρρητων αναφορών και εκθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας, περίπου το 50% της εγκληματικότητας στο λεκανοπέδιο της Αττικής πηγάζει από καταυλισμούς Ρομά, που βρίσκονται υπό τον έλεγχο εγκληματικών ομάδων. Μεταξύ των εγκλημάτων που διαπράττονται από Ρομά συναντάμε ληστείες, απάτες, διακίνηση ναρκωτικών, κλοπές, παράνομη οπλοκατοχή και πλημμεληματικού τύπου παραβατικότητα όπως είναι το παράνομο εμπόριο ή οι μικροκλοπές.

Ακόμα, οι Ρομά που ζουν σε καταυλισμούς υποφέρουν από πολλαπλά προβλήματα υγείας, λόγω των άθλιων υγειονομικών συνθηκών που επικρατούν στους τόπους διαβίωσής τους. Λόγω της υποπληροφόρησης που επικρατεί στις κοινότητες Ρομά, αγνοούνται πολλά από τα σημάδια μιας σειράς ασθενειών, με αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς να αναζητούν ιατρική περίθαλψη όταν πλέον είναι πολύ αργά. Επίσης, ο φόβος απόρριψης και υποτίμησής τους στις δομές υγείας, τους κρατούν σε αμυντική στάση απέναντι σε αυτές και συνεπώς μακριά τους.

Στις κοινότητες Ρομά επίσης συναντάμε μια δυσλειτουργική παράδοση, η οποία θέλει τα παιδιά Ρομά να παντρεύονται από πολύ μικρή ηλικία (συνήθως από 12 εως 15 χρονών) και οι μητέρες να γεννούν πολλά παιδιά. Δυσλειτουργική, γιατί τα παιδιά δεν έχουν την ωριμότητα στην εφηβική ηλικία να διαχειριστούν τις ευθύνες της οικογενειακής ζωής και επίσης η δημιουργία μεγάλων οικογενειών δυσχεραίνει την ήδη βεβαρημένη οικονομική τους κατάσταση.

Θα μπορούσε να υπάρξει αφομοίωση και ένταξη των Ρομά στον ελληνικό κοινωνικό ιστό; Βεβαίως και θα ήταν δυνατόν κάτι τέτοιο, αν η Ελληνική πολιτεία σταματήσει την επιδοματική πολιτική ως υποτιθέμενη λύση και απεναντίας σχεδιάσει μια σοβαρή στρατηγική η οποία θα αφορά:

Την υποχρεωτική εκπαίδευση των παιδιών Ρομά μέχρι και την ολοκλήρωση των δευτεροβάθμιων σπουδών (την αποφοίτησή τους δηλαδή από το Λύκειο). Η υποχρεωτικότητα αυτή θα πρέπει να ρυθμίζεται με νομοθετική διάταξη και η παράβασή της θα επιφέρει νομικές συνέπειες στους γονείς ή κηδεμόνες των μαθητών Ρομά.

Η υποχρεωτική ποσόστωση προσλήψεων Ρομά σε διάφορες δομές εργασίας. Οι δομές αυτές θα βρίσκονται στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Επίσης, η ρύθμιση αυτή θα συνοδεύεται από νομικές διατάξεις και η παράβασή της θα επιφέρει νομικές επιπτώσεις τόσο στους εργοδότες όσο και στις κοινότητες Ρομά, αν αυτές αρνηθούν να ενταχθούν.

Την συνεχή ενημέρωση από ομάδες και θεσμούς που θα θεσπιστούν από την Ελληνική πολιτεία. Οι ομάδες αυτές θα γνωρίζουν τα προβλήματα των Ρομά, θα ενημερώνουν συνεχώς τις αρμόδιες υπηρεσίες και θα ασκούν συνεχείς πιέσεις στην κοινότητα των Ρομά, ώστε να αποτραπεί η έγγαμη συμβίωση ανηλίκων. Επίσης, θα εισακούν τα προβλήματά τους και θα φροντίζουν για την αξιοπρεπή διαβίωσή τους.

Κλείνοντας το άρθρο θα πρέπει να υπογραμμιστούν τα εξής: από την μία βρίσκεται η ελληνική πολιτεία η οποία δεν έχει αντιμετωπίσει συστηματικά και με σοβαρό σχέδιο το φλέγον ζήτημα της μη ένταξης και αφομοίωσης των Ρομά στο ελληνικό κράτος. Από την άλλην φέρουν ευθύνη και οι πληθυσμοί Ρομά, καθώς φαίνεται να εμμένουν στον νομαδικό τρόπο ζωής και να αρνούνται την ένταξή τους στον σύγχρονο. Παρ’ όλα αυτά θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με σεβασμό, υπομονή, ως ισότιμοι Έλληνες πολίτες και με κατανόηση. Από την άλλην θα πρέπει να βρεθούν προ των ευθυνών τους. Ισότιμη μεταχείριση σημαίνει ότι σε ένα άτομο ή μια ομάδα αναγνωρίζονται δικαιώματα και υποχρεώσεις. Όταν οι υποχρεώσεις δεν επικαλύπτονται υπάρχουν συνέπειες. Ομοίως τα δικαιώματα παραχωρούνται και αναγνωρίζονται υποχρεωτικά.

Να βρεθούν προ των ευθυνών τους οι Ρομά, όχι τιμωρητικά, αλλά με αγάπη. Η ελληνική πολιτεία να προσδοκά και να εξασφαλίζει την μελλοντική ευημερία τους.

+ posts

Ονομάζομαι Κωνσταντίνος Ξανθόπουλος και είμαι τεταρτοετής φοιτητής στο τμήμα Κοινωνιολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου.
Στην προσπάθειά μου να γίνω καλύτερος ψάχνω συνεπιβάτες σε ένα ταξίδι με προορισμό την προσωπική και συλλογική βελτίωση.
Μετά το Ράδιο Πάντειον ο επόμενος σταθμός γράφει Φοιτητικός Κόσμος και ως συντάκτης του πλέον θα γράφω κείμενα αυτοβελτίωσης και όχι μόνο.